Kalendarz przedsiębiorcy: Brak wydarzeń na dziś
PORADY PRAWNE ONLINE

Przedsiębiorco, zobacz, czym jest masa upadłości

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd upadłościowy (sąd rejonowy - sąd gospodarczy) w składzie trzech sędziów zawodowych. Uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

Przedsiębiorco, zobacz, czym jest masa upadłości

Pojęcie masy upadłości

 

Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (zwanej dalej „prawem upadłościowym”) z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

 


Brzmienie tego przepisu uzasadnia trafność stwierdzenia, że – w wielkim uproszczeniu – masą upadłości jest co do zasady wszystko to, co składa się na majątek upadłego. W skład majątku mogą wchodzić w szczególności prawa rzeczowe, takie jak choćby własność, jak również inne prawa majątkowe. W myśl art. 62 prawa upadłościowego w skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przezeń w toku postępowania upadłościowego.

 

Składniki majątku upadłego, które nie wchodzą do masy upadłości

 

Według art. 63 ust. 1 prawa upadłościowego do masy upadłości nie wchodzą:


1) mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego;
2) wynagrodzenie za pracę upadłego, w części niepodlegającej zajęciu;
3) kwota uzyskana z tytułu realizacji zastawu rejestrowego lub hipoteki, jeżeli upadły pełnił funkcję administratora zastawu lub hipoteki, w części przypadającej zgodnie z umową powołującą administratora pozostałym wierzycielom.


Uchwała zgromadzenia wierzycieli może wyłączyć z masy upadłości również inne składniki mienia upadłego (por. art. 63 ust. 2 prawa upadłościowego).


Mienie przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego i ich rodzin, stanowiące zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, wraz z przypadającymi po ogłoszeniu upadłości kwotami pochodzącymi ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe, wpłatami odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz opłatami pobieranymi od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu, organizowanych przez upadłego, nie wchodzi w skład masy upadłości. Omawianym mieniem zarządza upadły, chyba że został ustanowiony likwidator, kurator bądź przedstawiciel albo reprezentant upadłego na podstawie przepisów o przedsiębiorstwach państwowych, wydatkując zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym funduszu środki na cele i według zasad określonych w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (por. art. 64 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego).


Według art. 65a ust. 1 prawa upadłościowego w skład masy upadłości upadłego będącego stroną umowy o subpartycypację, o której mowa w art. 183 ust. 4 Ustawy o funduszach inwestycyjnych, nie wchodzą wierzytelności będące przedmiotem tej umowy.


W myśl art. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych ustawa ta określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych, które mają siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne i spółki zarządzające.


Przepis art. 183 ust. 4 Ustawy o funduszach inwestycyjnych definiuje pojęcie umowy o subpartycypację. Zgodnie z tym przepisem jest to umowa o przekazywanie funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności.


Ilekroć w Ustawie o funduszach inwestycyjnych jest mowa o inicjatorze sekurytyzacji, należy przez to rozumieć jednostkę samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą, zbywające funduszowi sekurytyzacyjnemu pulę wierzytelności albo zobowiązujące się do przekazywania funduszowi sekurytyzacyjnemu wszystkich świadczeń otrzymanych przez nie z określonej puli wierzytelności (por. art. 2 pkt 31 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).


Definicji funduszu sekurytyzacyjnego należy szukać w unormowaniu art. 183 ust. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych. W myśl tego uregulowania fundusz inwestycyjny może być utworzony jako fundusz sekurytyzacyjny dokonujący emisji certyfikatów inwestycyjnych w celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności, w tym wierzytelności finansowanych ze środków publicznych w rozumieniu odrębnych przepisów lub praw do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności.


W skład masy upadłości uczestnika systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 4 prawa upadłościowego, nie wchodzi mienie upadłego wymienione w art. 80 prawa upadłościowego. Do masy nie wchodzą także inne aktywa niezbędne do wykonania obowiązków wynikających z uczestnictwa w systemie, które powstały przed ogłoszeniem upadłości (por. art. 66 ust. 1 prawa upadłościowego). Ustawodawca zastrzegł jednak, że omawiane mienie, pozostałe po wykonaniu obowiązków wynikających z uczestnictwa w systemie, wchodzi do masy upadłości (por. art. 66 ust. 3 prawa upadłościowego).


W przepisie art. 80 prawa upadłościowego mowa o:


1) środkach pieniężnych i instrumentach finansowych w rozumieniu Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r., nr 211, poz. 1384 ze zm.), zgromadzonych i zapisanych na rachunku rozliczeniowym, nieobciążonych prawem rzeczowym na rzecz osób trzecich,
2) instrumentach finansowych zapisanych na rachunku rozliczeniowym upadłego jako przedmiot zabezpieczenia kredytu uzyskanego w ramach systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych.


Z zastrzeżeniem przepisów art. 12 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (zwanej dalej Ustawą o ostateczności rozrachunku), przedmiot zabezpieczenia, ustanowionego w związku z uczestnictwem w systemie płatności lub systemie rozrachunku papierów wartościowych w rozumieniu Ustawy o ostateczności rozrachunku na rzecz podmiotu prowadzącego ten system lub na rzecz uczestnika tego systemu, nie wchodzi w razie upadłości do masy upadłości:


1) uczestnika tego systemu lub uczestnika współpracującego z nim systemu interoperacyjnego, który ustanowił to zabezpieczenie;
2) niebędącego uczestnikiem podmiotu prowadzącego system interoperacyjny współpracujący z tym systemem;
3) jakiegokolwiek innego podmiotu, który ustanowił to zabezpieczenie.


Z zastrzeżeniem przepisów art. 12 Ustawy o ostateczności rozrachunku przedmiot zabezpieczenia ustanowionego na rzecz Narodowego Banku Polskiego, banku centralnego innego państwa członkowskiego w rozumieniu Ustawy o ostateczności rozrachunku lub Europejskiego Banku Centralnego przez podmiot dokonujący operacji z tymi bankami lub przez jakikolwiek inny podmiot nie wchodzi do masy upadłości w razie ogłoszenia upadłości któregokolwiek z nich (por. art. 67 ust. 2 prawa upadłościowego).


Zgodnie z powoływanym wielokrotnie powyżej przepisem art. 12 Ustawy o ostateczności rozrachunku, jeżeli przedmiotem zabezpieczenia ustanowionego na rzecz uczestnika systemu, Narodowego Banku Polskiego, banku centralnego innego państwa członkowskiego lub Europejskiego Banku Centralnego są papiery wartościowe, to do określenia praw tych podmiotów, wynikających z tych papierów, stosuje się:
1) przepisy prawa polskiego, o ile te papiery są zapisane w rejestrze lub na rachunku prowadzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2) przepisy innego państwa członkowskiego, o ile te papiery są zapisane w rejestrze lub na rachunku prowadzonym na terytorium tego państwa.

 

Wyłączenie z masy upadłości

 

Składniki mienia nienależące do majątku upadłego podlegają wyłączeniu z masy upadłości (art. 70 prawa upadłościowego).


Podmiot ustalający składniki masy upadłości

 

Skład masy upadłości na podstawie wpisów w księgach upadłego oraz dokumentów bezspornych ustala syndyk, nadzorca sądowy albo zarządca (por. art. 68 ust. 1 prawa upadłościowego). W razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu sędzia-komisarz może postanowić, aby ustalenia składu masy dokonał upadły pod nadzorem nadzorcy sądowego (art. 68 ust. 2 prawa upadłościowego).
Ustalenie składu masy upadłości następuje przez sporządzenie spisu inwentarza (por. art. 69 ust. 1 prawa upadłościowego). Wraz ze spisem inwentarza dokonuje się oszacowania majątku wchodzącego do masy upadłości (por. art. 69 ust. 2 prawa upadłościowego). Domniemywa się, że rzeczy znajdujące się w posiadaniu upadłego w dniu ogłoszenia upadłości należą do jego majątku (por. art. 69 ust. 3 prawa upadłościowego).

 

Podstawa prawna:

Art. 10, 18, 51 ust. 1, 61, 62, 63, 64 ust. 1, 64 ust. 2, 65a ust. 1, 66 ust. 1, 66 ust. 3, 67 ust. 1, 67 ust. 2, 68, 69, 70, 80 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.).
Art. 12 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 246 ze zm.).
Art. 1, 2 pkt 31, 183 ust. 1, 183 ust. 4 Ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 157).

 


 


Data: 10.07.2014 14:38
Autor/Źródło: Terlecki Radosław
Kategoria: Prawo, Zarządzanie
Słowa kluczowe: ogłoszenie upadłości, masa upadłościowa, składniki majątku upadłego, skład masy upadłości

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
® 2011 - 2019 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.