PORADY PRAWNE ONLINE

Procedura zbycia udziału lub części udziału w spółce z o.o.

Kancelaria Adwokacka

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową, której gospodarczą podstawą istnienia - jak sama nazwa wskazuje - jest kapitał zakładowy. Każdy ze wspólników zobowiązany jest wnieść wkład na pokrycie kapitału zakładowego, w związku z czym przysługuje mu tzw. udział. Udział może być jednak przedmiotem czynności prawnej o charakterze rozporządzającym, w wyniku której następuje jego zbycie w całości lub w części. Wówczas dochodzi do przekształcenia osobowego, co jednak nie wpływa na istnienie spółki z o.o.

pobierz_plik
Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością POBIERZ »
pobierz_plik
Protokół zgromadzenia wspólników spółki POBIERZ »
pobierz_plik
Pełnomocnictwo do głosowania na zgromadzeniu wspólników spółki z o. o. POBIERZ »

Definicja udziału


Chcąc należycie wytłumaczyć pojęcie udziału, należy odnieść się do definicji wypracowanych przez doktrynę prawa handlowego. Wskazuje się, że udział jest podstawowym elementem, który wyznacza pozycję prawną wspólnika spółki z o.o. Tym samym wspólnikiem jest ten, komu przysługują udziały w danej spółce. Przede wszystkim należy jednak rozróżnić dwa znaczenia pojęcia udziału. Po pierwsze, jest to ułamek kapitału zakładowego o pewnej wartości pieniężnej, po drugie - udział utożsamia ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce. Niezależnie od tego, w którym znaczeniu będziemy posługiwać się nazwą „udział”, zaznaczyć należy, że jest to pojęcie abstrakcyjne, gdyż udział stanowi cząstkę kapitału zakładowego i nie ma postaci papieru wartościowego. (por. A. Koch, Pozycja prawna wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, s. 349, (w: ) Prawo spółek handlowych pod red. A. Koch i J. Napierała, Zakamycze 2005.)

 

 

Zbycie udziału


Jak wskazuje doktryna, zbycie udziału jest podstawowym prawem wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością , które immanentnie związane jest z jej kapitałowym charakterem. Umowa spółki nie może natomiast wspólnika takiego prawa pozbawić.(Por. A. Koch, Zbycie udziału, str. 366, (w: ) Prawo spółek handlowych pod red. A. Koch i J. Napierała, Zakamycze 2005.) Stąd też naturalne jest to, że wspólnik może zbyć całość lub część swoich udziałów. Możliwe jest natomiast ustanowienie pewnych ograniczeń w dokonywaniu wyżej wskazanych czynności, o czym jednak później.

 

Zbycie części udziału


W sytuacji, gdy w danej spółce wspólnikowi może przysługiwać tylko jeden udział, możliwe jest zbycie jego części. Jak wskazuje treść art. 181 § 1 Ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych (dalej zwanej k.s.h.), jeżeli według umowy spółki wspólnik może mieć tylko jeden udział, umowa spółki może dopuścić zbycie części udziału. W wyniku takiej czynności nie mogą jednak powstać udziały o wartości nominalnej niższej aniżeli minimalne ustawowe minimum, czyli 50 złotych. Zgodnie z treścią art. 182 § 2 k.s.h. w wyniku podziału nie mogą powstać udziały niższe niż 50 złotych.


Należy również podkreślić, że w przypadku zbycia części udziału zbywca nadal pozostaje wspólnikiem (por. A. Koch, Zbycie udziału, s. 366, (w: ) Prawo spółek handlowych pod red. A. Koch i J. Napierała, Zakamycze 2005).

 

Umowa, której przedmiotem jest rozporządzenie udziałem lub jego częścią


Należy wskazać, że umową, której przedmiotem jest rozporządzenie udziałem lub jego częścią jest przede wszystkim umowa sprzedaży. Możliwe jest jednak ażeby podstawą zbycia była umowa darowizny, zamiany czy inna umowa nienazwana, których postanowienia przewidywać będą taki obowiązek. Dopuszczalne jest np. zbycie udziału jako forma wynagrodzenia za wykonane usługi ze strony zbywcy. (por. A. Koch, Zbycie udziału, s. 366 - 367, (w: ) Prawo spółek handlowych pod red. A. Koch i J. Napierała, Zakamycze 2005).

 

Forma umowy rozporządzającej


Kodeks spółek handlowych zawiera regulacje odnośnie formy umowy, w wyniku której dochodzi do zbycia lub obciążenia udziału w spółce z o.o. Wedle unormowania art. 180 k.s.h. zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Forma ta zastrzeżona jest ad solemnitatem czyli pod rygorem nieważności. Tym samym umowa zawarta w innej formie nie wywoła skutku rozporządzającego, a więc nie dojdzie do przejścia na nabywcę udziału.

 

Ograniczenia zbycia udziału


W świetle normy art. 182 k.s.h. zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć. W przypadku gdy zbycie udziału uzależnione jest od zgody spółki, zgody tej udziela zarząd w formie pisemnej. W sytuacji gdy zgody takiej odmówiono, sąd rejestrowy może pozwolić na zbycie, jeżeli istnieją ważne powody. Wówczas sąd rejestrowy wyznacza spółce termin w celu przedstawienia innego nabywcy. W razie braku porozumienia cenę nabycia i termin jej zapłaty ustala sąd rejestrowy na wniosek wspólnika lub spółki, po zasięgnięciu w miarę potrzeby opinii biegłego. Jeżeli wskazana przez spółkę osoba nie określiła ceny nabycia w wyznaczonym terminie, wspólnik może rozporządzać swobodnie swoim udziałem, jego częścią lub ułamkową częścią udziału, chyba że nie przyjął oferowanej zapłaty.


Zawiadomienie o rozporządzeniu a jego skuteczność


O przejściu udziału, jego części lub ułamkowej części udziału na inną osobę zainteresowani zawiadamiają spółkę, przedstawiając dowód przejścia. Przejście udziału, jego części lub ułamkowej części udziału jest skuteczne wobec spółki od chwili, gdy ta otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym wraz z dowodem dokonania czynności.

 

Podstawa prawna:


Art. 180, art. 181, art. 182, art. 187 Ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych.

 

Literatura:


Prawo spółek handlowych red. A. Koch i J. Napierała, Zakamycze 2005.

 


Sprawy cywilne, gospodarcze, podatkowe, prawo transportowe, Karta Nauczyciela
Data: 24.07.2014 14:00
Autor/Źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Zarządzanie
Słowa kluczowe: Spółka z o.o., wspólnik, udziały w spółce, zbycie udziałów, rozporządzenie udziałem, przejście udziału

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.