PORADY PRAWNE ONLINE

Określenie miejsca wykonania zobowiązania

Określenie miejsca wykonania zobowiązania powinno być jednym z podstawowych zapisów w każdej umowie cywilnoprawnej. Dzięki temu zarówno dłużnik, jak i wierzyciel wiedzą gdzie powinien nastąpić zwrot zaciągniętej pożyczki, dostawa zamówionego towaru, czy wykonanie określonej usługi. Brak takiego zapisu nie przesądza o nieważności samej umowy, jest jednak dosyć problematyczny. Niemniej ustawodawca wprowadził rozwiązanie w takiej sytuacji, stąd też warto dowiedzieć się gdzie spełnić świadczenie, gdy umowa na ten temat kompletnie milczy.

pobierz_plik
Poradnik - Sprawy cywilne POBIERZ »

Odpowiedzi na powyższe pytanie musimy oczywiście szukać w Kodeksie cywilnym – jest to bowiem ustawa regulująca wszelkie zobowiązania natury cywilnej. Zgodnie z treścią art. 454 KC, jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia; jeżeli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania lub siedzibę po powstaniu zobowiązania, ponosi spowodowaną przez tę zmianę nadwyżkę kosztów przesłania. Jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem dłużnika lub wierzyciela, o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa.

 

 

Z powyższego wynika zatem, że miejsce spełnienia świadczenia zależy przede wszystkim od tego czy jest ono związane z przedsiębiorstwem naszego wierzyciela lub dłużnika, a także od pieniężnego lub niepieniężnego charakteru samego zobowiązania. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 stycznia 2001 r. (sygn. akt V CKN 185/00), oddawczy charakter długu pieniężnego sprawia, iż dłużnik obowiązany jest świadczyć z uwzględnieniem zmiany miejsca zamieszkania bądź siedziby wierzyciela. W konsekwencji obciąża takiego dłużnika obowiązek ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania wierzyciela lub nowej siedziby jego przedsiębiorstwa. Spełnienie świadczenia z zaniechaniem aktów staranności, o których mowa, oznacza niewłaściwe wykonanie zobowiązania. Z kolei w wyroku z dnia 12 lipca 1997 r. (sygn. akt II CRN 79/96) Sąd ten zaznaczył, iż w przypadku rozliczenia bezgotówkowego miejscem spełnienia świadczenia jest miejsce, gdzie prowadzony jest bankowy rachunek wierzyciela, dokonanie bowiem wpisu na tym rachunku ("uznanie") jest równoznaczne z uzyskaniem przez wierzyciela możności rozporządzania odnośną kwotą, to zaś dopiero może być uznane za równoważne z "otrzymaniem" należności. Dodajmy też, że świadczenie takie zostaje spełnione z chwilą, gdy następuje faktyczna realizacja polecenia przelewu, tj. kwota nim objęta wpływa na rachunek wierzyciela. Do tego czasu dłużnik pozostaje w zwłoce i stosownie do art. 481 § 1 KC zobowiązany jest do zapłaty odsetek za zwłokę.

 

Ustalenie właściwego miejsca spełnienia świadczenia ma kluczowe znaczenie dla wywiązania się z obowiązującej umowy. Jeżeli bowiem dłużnik zechce, wbrew woli wierzyciela, wykonać ciążące na nim zobowiązanie w innym miejscu, wierzyciel ma pełne prawo odmówić przyjęcia takiego świadczenia. Ostatecznie zatem dłużnik nie uwolni się od swojej odpowiedzialności, co więcej w przypadku zobowiązań pieniężnych wierzyciel będzie mógł żądać od niego odsetek za zwłokę.

 

Na zakończenie warto wyjaśnić jeszcze kwestię miejsca spełnienia świadczenia w przypadku tzw. świadczeń wzajemnych – np. przy sprzedaży jakiejś rzeczy. W sytuacji gdy w zobowiązaniu wzajemnym miejsce spełnienia jednego ze świadczeń wynika z umowy lub z właściwości zobowiązania, wówczas w razie wątpliwości świadczenie wzajemne powinno być spełnione w tym samym miejscu.


Data: 08.05.2014 09:44
Autor/Źródło: Rodzeń Rafał
Kategoria: Prawo
Słowa kluczowe: miejsce spełnienia świadczenia, świadczenie, świadczenie pieniężne, określenie miejsca wykonania zobowiązania

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
® 2011 - 2018 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.