PORADY PRAWNE ONLINE

Elementy regulaminu pracy

Kancelaria Adwokacka

Obowiązek wprowadzenia w zakładzie pracy regulaminu pracy wynika z treści art. 104 § 1 Kodeksu pracy. Regulaminu takiego nie wprowadza jedynie pracodawca, który zatrudnia mniej niż 20 pracowników oraz ten, u którego obowiązuje układ zbiorowy pracy. Regulamin pracy jest źródłem prawa pracy, z którego wynikają prawa i obowiązki stron stosunku pracy, a zatem zarówno pracownika jak i pracodawcy.

Elementy regulaminu pracy

Przy ustalaniu ilości pracowników dla ustalenia istnienia zwolnienia z obowiązku wprowadzenia regulaminu pracy, nie ma znaczenia ilość etatów na jakich zatrudnieni są pracownicy, ale faktyczna ich liczba. Ustalając liczbę pracowników wliczymy zarówno pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy jak i tych w niepełnym, jak również pracowników młodocianych, zatrudnionych na czas zastępstwa. Nie będą zaliczani jedynie pracownicy tymczasowi zatrudnieni przez agencje tymczasowe.

 

 

Treść regulaminu pracy określona została w art. 104 [1] § 1 Kodeksu. Przepis ten wskazuje jakie element pracodawca winien zawrzeć w regulaminie pracy, przy czym są to tylko element konieczne, które regulamin pracy musi zawierać.

 

Przepis określa, że niezbędnymi elementami regulaminu pracy są prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy, a w szczególności te ustalające:

1)      organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia i materiały, a także w odzież i obuwie robocze oraz w środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej,

2)      systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy,

3)      porę nocną,

4)      termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia,

5)      wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom,

6)      rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom młodocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego,

7)      wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom młodocianym zatrudnionym w innym celu niż przygotowanie zawodowe,

8)      obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą,

9)      przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

 

Nie jest to jednak katalog zamknięty, co oznacza, że oprócz tych elementów wymienionych przez ustawodawcę pracodawca w regulaminie może także wpisać inne, nie wymienione. Obecnie coraz częściej pracodawcy zawierają w regulaminie rozbudowane przepisy dotyczące zasady organizacji pracy. Co istotne regulamin taki jako akt prawa pracy musi być przestrzegany przez pracowników, a zatem pracodawca może określać inne nie wymienione w przepisach Kodeksu pracy obowiązki pracownicze.

 

Regulamin pracy powinien ustalać także warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu. Należy przez to rozumieć, że w regulaminie pracy pracodawca powinien określić także sposób zachowania się pracowników na terenie zakładu pracy w czasie, gdy pracy nie świadczą, a więc gdy korzystają z usprawiedliwionej nieobecności w pracy (urlop, zwolnienie lekarskie). Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 stycznia 2001 roku sygn. akt
I PKN 207/00.

 

 

W praktyce częstym błędem przy ustalaniu postanowień regulaminu pracy jest nie uwzględnianie w nim informacji na temat terminu, miejsca, czasu i częstotliwości wypłaty wynagrodzenia. Pracodawcy w tym zakresie całość kwestii płacowej regulują w treści regulaminów wynagradzania. Działanie takie jest jednak nieprawidłowe, gdyż pracownik przed przystąpieniem do pracy nie musi koniecznie zapoznać się z treścią regulaminu wynagradzania, w przeciwieństwie do regulaminu pracy. Ponadto ustawodawca precyzyjnie wskazał, że regulamin powinien zawierać regulacje dotyczące termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia. Tym samym niezależnie od zasad określonych w regulaminie wynagradzania, regulamin pracy także winien określać te kwestie.

 

Regulamin pracy, zgodnie z treścią § 2 powinien zawierać także informacje o karach stosowanych przez pracodawcę, o których mowa w art. 108 Kodeksu pracy. Oznacza to, że pracodawca winien określić czy stosowane są wszystkie kary tj. karę upomnienia, karę nagany oraz karę pieniężną.  Dodatkowo w stosunku do określonych kategorii pracowników mogą być stosowane kary dyscyplinarne wynikające z określonych pragmatyk ich dotyczących (np. zgodnie z art. 72 Karty Nauczyciela nauczyciel może podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej, a w przypadku pracowników bankowych zgodnie z art. 107 Prawa bankowego może on podlegać także odpowiedzialności karnej, jeżeli czyn wypełnia znamiona przestępstwa). Odpowiedzialność porządkowa może zostać przez pracodawcę pominięta, jeśli uzna on, że lepszy skutek osiągnie inne działanie dyscyplinujące pracownika, np. pociągnięcie go do odpowiedzialności materialnej.

 

Jarosław Olejarz
Radca prawny

 

Podstawa prawna:
[art. 104 § 1 i 2 K.p.]
[art. 104[1] § 1 i 2 K.p.]


Kancelaria Adwokacka
Data: 28.07.2014 11:24
Autor/Źródło: Olejarz Jarosław
Kategoria: Prawo
Słowa kluczowe: regulamin pracy, umowa o pracę, stosunek pracy, pracodawca, pracownik, źródła prawa pracy, zakład pracy

Szukasz porady prawnej?

Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
® 2011 - 2018 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.